Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου εισάγει αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση του εξαφθοριούχου θείου (SF₆) σε ηλεκτρολογικούς πίνακες μέσης τάσης. Ο νέος κανονισμός εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μείωση των εκπομπών φθοριούχων αερίων θερμοκηπίου (F-gases) και την προώθηση περιβαλλοντικά βιώσιμων τεχνολογιών στη βιομηχανία ηλεκτρικής ενέργειας.
Τι Είναι το SF₆ και Γιατί Ρυθμίζεται
Το εξαφθοριούχο θείο (SF₆) χρησιμοποιείται ευρέως ως μονωτικό και μέσο διακοπής σε ηλεκτρικούς διακόπτες και πίνακες διανομής μέσης και υψηλής τάσης, λόγω των εξαιρετικών διηλεκτρικών του ιδιοτήτων και της ικανότητάς του να καταστέλλει ηλεκτρικά τόξα. Ωστόσο, το SF₆ είναι ένα πολύ ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, με δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη (GWP) 25.200 φορές υψηλότερο από το CO₂ σε περίοδο 100 ετών. Επιπλέον, η διάρκεια ζωής του στην ατμόσφαιρα υπερβαίνει τα 3.200 έτη, γεγονός που καθιστά την απελευθέρωσή του εξαιρετικά επιβλαβή για το περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβάλλει σταδιακά περιορισμούς στη χρήση του SF₆ και προωθεί εναλλακτικές τεχνολογίες που βασίζονται σε καθαρά αέρια ή στερεά μονωτικά υλικά, τα οποία επιτυγχάνουν αντίστοιχη ηλεκτρική αντοχή χωρίς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Ποιους Αφορά ο Νέος Κανονισμός
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 επηρεάζει άμεσα:
✔ Κατασκευαστές ηλεκτρικών πινάκων μέσης και υψηλής τάσης.
✔ Εγκαταστάτες και συντηρητές ηλεκτρολογικού εξοπλισμού που περιέχει SF₆.
✔ Βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν SF₆-based switchgear.
✔ Διαχειριστές συστημάτων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (DSOs & TSOs) που διαθέτουν υποδομές με SF₆.
Η εφαρμογή του κανονισμού θα απαιτήσει από τους παραπάνω φορείς να προσαρμόσουν τις διαδικασίες σχεδιασμού, προμήθειας και συντήρησης του εξοπλισμού τους, προκειμένου να συμμορφωθούν με τις νέες απαιτήσεις.
Χρονοδιάγραμμα Απαγόρευσης του SF₆
Σύμφωνα με το Άρθρο 13, παράγραφος 9 του Κανονισμού, η σταδιακή απαγόρευση του SF₆ ακολουθεί το παρακάτω χρονοδιάγραμμα:
✔ Από 1η Ιανουαρίου 2026
Απαγορεύεται η θέση σε λειτουργία των ηλεκτρικών διακοπτών μέσης τάσης πρωτογενούς και δευτερογενούς διανομής έως και 24 kV που χρησιμοποιούν ή των οποίων η λειτουργία βασίζεται σε φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου ως μονωτικό ή μέσο διακοπής.
✔ Από 1η Ιανουαρίου 2030
Απαγορεύεται η θέση σε λειτουργία των ηλεκτρικών διακοπτών μέσης τάσης πρωτογενούς και δευτερογενούς διανομής για άνω των 24 kV έως και 52 kV που χρησιμοποιούν ή των οποίων η λειτουργία βασίζεται σε φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου ως μονωτικό ή μέσο διακοπής.
Ενώ στο ίδιο άρθρο 13 αλλά στην παράγραφό 7 αναφέρεται ότι:
✔ Από 1η Ιανουαρίου 2035
Απαγορεύεται η χρήση SF₆ για τη συντήρηση ή την επισκευή ηλεκτρικών διακοπτών, εκτός εάν έχει υποβληθεί σε αποκατάσταση ή ανακύκλωση, εξαιρείται η περίπτωση που αποδειχθεί ότι το ανακτημένο ή ανακυκλωμένο SF:
(a) δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τεχνικούς λόγους, ή
(b) δεν είναι διαθέσιμο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης επισκευής.
Τεχνολογικές Εναλλακτικές & Προσαρμογή της Αγοράς
Η σταδιακή απαγόρευση του SF₆ οδηγεί στη μετάβαση προς νέες τεχνολογίες, οι οποίες προσφέρουν ισοδύναμες ηλεκτρικές και μηχανικές επιδόσεις χωρίς περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Οι κύριες SF₆-Free λύσεις που ήδη προτείνονται από κορυφαίους κατασκευαστές είναι:
- Μόνωση με καθαρά αέρια (Clean Air, G³, AirPlus) – Χρήση αερίων μιγμάτων με CO₂, Ο₂, και N₂ για διηλεκτρική αντοχή.
- Στερεά μονωτικά υλικά (Solid Dielectric) – Μονωτικά πολυμερή ή κεραμικά υλικά που αντικαθιστούν τα αέρια μέσα σε διακόπτες και διατάξεις διακοπής.
- Ηλεκτρικοί διακόπτες κενού (Vacuum Interrupters) – Τεχνολογία χωρίς αέριο, με χαμηλό κόστος συντήρησης και μεγάλη διάρκεια ζωής.
Η αγορά ήδη προσαρμόζεται, με μεγάλες εταιρείες όπως ABB, Siemens και Schneider Electric να διαθέτουν πλήρως συμβατούς SF₆-Free διακόπτες και πίνακες για λύσεις ηλεκτρικών διακοπτών μέσης τάσης πρωτογενούς και δευτερογενούς διανομής έως 24 kV.
Προσαρμογή της Senekis Ltd
Η Senekis Ltd έχει ήδη προχωρήσει, σε συνεργασία με τους κορυφαίους προμηθευτές της, στον σχεδιασμό της επόμενης μέρας για SF6 free διακόπτες μέσης τάσης, για την πλήρης συμμόρφωσή της με τον νέο κανονισμό. Ακολουθούν οι λύσεις που προσφέρουμε.
ABB: Unisec Air
Siemens: Blue GIS Switchgears
Η Senekis Ltd προσφέρει εξειδικευμένη τεχνική υποστήριξη και λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες της αγοράς, διασφαλίζοντας μια ομαλή και βιώσιμη μετάβαση στη νέα εποχή των SF₆-Free switchgear.
Η κατάργηση του SF₆ είναι ένα καθοριστικό βήμα προς την περιβαλλοντική βιωσιμότητα της βιομηχανίας ηλεκτρολογικού εξοπλισμού. Με την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/573, όλες οι εταιρείες του κλάδου καλούνται να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους και να στραφούν σε εναλλακτικές τεχνολογίες.
Η Senekis Ltd βρίσκεται στην πρωτοπορία αυτής της αλλαγής, προσφέροντας προηγμένες SF₆-Free λύσεις που εγγυώνται ασφάλεια, απόδοση και συμμόρφωση με τους νέους κανονισμούς.